JOSÉ ANTONIO LABORDETAREN ZENBAIT OLERKI EUSKARAZ
Ekainaren 14an, KOLDO MITXELENA KULTURGUNEAK J.A. Labordetaren olerkigintzaren inguruko ekitaldi bat antolatu zuen. Ekitaldi hori aurrera eramateko -eta jakinda Labordetaren olerkigintza betidanik irakurri eta preziatu dudala- erakundeko arduradunek laguntza eskatu zidaten. Ekitaldian Ana Hornok, Javier Sabadiek eta Felipe Juaristik olerkiak irakurri zituzten, eta ni Labordetaren olerkigintzaren inguruan aritu nintzen, entzuleei gure olerkiaren lana hurbiltzeko asmoz. EUSKADI OLERKIGINTZA sariduna den Felipe Juaristi Labordetaren obrazalea eta aditua dela aprobetxatuz, ekitaldia antolatzen hasi nintzenean Labordetaren olerki sorta bat aukera eta euskaratu zezala eskatu nion, gero ekitaldian irakurtzeko. Beraz, ekitaldia, gehien bat, gaztelaniaz antolatu bagenuen ere, euskara ere erabili genuen, bai olerkietan, baita azalpenetan ere. Esperientzia, nire ustez, ederra izan zen, eta ikusi ahal izango duzuenez, Feliperen lana, zoragarria. Hona hemen, bada, gure olerkiaren hitza euskaraz. (Javier Aguirre).
Algunos
poemas de José Antonio Labordeta en euskara
El día 14 de Junio, la Fundación
Koldo Mitxelena organizó un acto en torno a la actividad poética
de J.A. Labordeta. A fin de llevar el proyecto adelante -y conocidos mi
interés y aprecio por la poesía de Labordeta-, los responsables
de la institución pidieron mi colaboración. Con el propósito
de acercar la obra poética de Labordeta al público asistente
organizamos una lectura de poemas, recitados por Ana Horno, Javier Sabadié
y Felipe Juaristi, y una aproximación teórica realizada
por mí. Aprovechando la presencia de Felipe Juaristi, premio EUSKADI
de poesía y de narrativa, le pedí que seleccionara y tradujera
unos poemas de Labordeta para ser leídos ante el público.
Así pues, si bien el acto se desarrolló fundamentalmente
en castellano, el euskara también estuvo presente, tanto en el
recitado de los poemas como en la aproximación teórica a
los mismos. La experiencia, en mi opinión, ha sido muy interesante
y, como se`podrá comprobar, la traducción de Felipe, excelente.
Así suena, pues, la palabra de nuestro poeta en euskara. (Javier
Aguirre).
Felipe Juaristi, Ana Horno, Javier Sabadié y Javier Aguirre.
[ Pinchando en (>) se abren los poemas originales en otra ventana ]
LEHEN OROITZAPENA (NIRE AITARENA) (>)
Gaur
martxoa eta zazpi. Gogoan duzu? Nik gogoan dut.
Bizirik naiz eta gogoan zaitut: guztiz garbia,
beti bat. Eskua eman zenion eskua eskaini zizunari
eta gorrotoa kendu zenion atzetik gorrotatu zintuenari.
Gogoan duzu? Udaberria ia, mendi usaina,
ikastetxeko lehio zaharretan -zure lana
funtsik gabea izan zela esan zuen norbaitek.
Gauza batzuk, aita, hobe
Isilean gorde! -Ikasleek txarangekin
agurtzen zintuzten. Zure heriotzean ere bai
-denok joan ginen hilerrira- eta zure garbitasun guztia
ikusten zuten eta zure ahotsa aditzen beren bekokien aurka.
Gaur, martxoa, berriro, hainbeste denbora joan zarela
gogoan dut oraindik zuk askatasuna maite zenuen bezala
maitatzeak egindako mina.
BELCHITE (>)
Zuhaitzak gaina hartu dio harresi hondoratuari.
kanpaindegi zaharra hutsik dago:
-bertako usoak
ihes egin zuen gerra garaian-,
dena da itzala.
Mendi hondatuak hartu du larraina,
bozadera lehortua,
aihenak jotako haurra.
Norbaitek gogoan du pezozko horma erreetan:
-Hemen nintzen lehen,
gaur ez naiz itzultzen-
Nork jarri du olibondoa
olibondoaren aurrean?
Nork utzi du odola
odolaren aurrean?
Nork ekarri du Herio
herioren aurka?
Nork, hain zuzen hil du gizona
gizonaren aurka?
Inor ez da altxatzen etxe eroriaren gainetik.
JOAN DIRA (>)
Joan dira denak,
ez da itzuli inor
atea ixteko.
Zaharra da eta puskaturik dago
haizea joka
lorik gabeko gauetan
inork entzun nahi ez balu bezala,
denboraren eremu guzti-guztiak
hementxe itxiko balira bezala,
arraildutako etxe hauen gainean.
Eta urruti,
azken artadiaz haratago,
norbait oroitzen da tristuraz
sortu izan zuten oheaz.
ABENDUKO IGANDE (>)
Kafean deman
azken karta jokoak.
Din, dan Din dan:
Ezkilak igandea hirian
haizea daraman arratsa
bazterreraino.
Eta mutikoak,
paretari begira, amesten ari dira
iltzatzen diren posterrekin,
Pariseko oroitzapenak
eta beren ausardia ekarki:
Txima luzeak,
galtzak, jertsei lodiak,
tristura, bizkarrak huts.
Eta guateke morala
Igandea arrats behera
etxe aberatsetan.
Hondarrean,
hiria, neska-mutilak,
ohikoan, nahi gabe bezala paseari
aterpeetan barrena.
